İnternetten satış yapan işletmeler, e-dönüşümde diğer sektörlere göre daha erken ve daha düşük ciroda kapsama girer. Pazaryerinde mağaza açan küçük bir işletme bile kısa sürede e-Fatura ve e-Arşiv yükümlülüğüyle karşılaşabilir. Bu yazıda e-ticaret satıcılarının bilmesi gereken eşikleri, belgeleri ve sipariş-fatura akışını anlatıyoruz.
e-Ticarette e-Fatura eşiği neden farklı?
Genel kuralda e-Fatura zorunluluğu brüt satış hasılatı 3.000.000 TL olduğunda başlar. Ancak internet üzerinden mal veya hizmet satışı yapanlar ve bu satışlara aracılık edenler için eşik 500.000 TL'dir. Eşiği aştığınız yılı izleyen dönemde e-Fatura'ya geçmeniz gerekir.
| Satış kanalı | e-Fatura eşiği | Not |
|---|---|---|
| Yalnızca fiziki mağaza veya toptan satış | 3.000.000 TL | Genel kural |
| Kendi e-ticaret siteniz | 500.000 TL | İnternet satışı sayılır |
| Pazaryeri mağazası | 500.000 TL | İnternet satışı sayılır |
| Hem fiziki hem internet | 500.000 TL | Toplam hasılat esas alınır |
Not: Eşik hesabında yalnızca internet satışlarınız değil, toplam brüt satış hasılatınız dikkate alınır. İnternetten satış yapıyor olmanız düşük eşiğe tabi olmanız için yeterlidir.
Hangi belgeleri düzenlersiniz?
- e-Arşiv Fatura: Bireysel müşterilere yapılan satışlarda. İnternet satışlarında fatura alıcıya elektronik ortamda iletilir.
- e-Fatura: Kurumsal ve sisteme kayıtlı müşterilere yapılan satışlarda.
- Komisyon ve hizmet faturaları: Pazaryeri, komisyon ve hizmet bedelleri için size fatura düzenler. Bu faturalar gider olarak kaydedilir ve KDV'si indirim konusu yapılır.
Sipariş-fatura akışı nasıl kurgulanmalı?
Pazaryerinde günde onlarca sipariş alan bir satıcının her faturayı elle kesmesi hem zaman kaybıdır hem de hata riskidir. Doğru kurgu şöyledir:
- 1Sipariş gelir: Pazaryeri veya site siparişi otomatik olarak ön muhasebe programına düşer.
- 2Fatura otomatik oluşur: Müşteri bilgileri, ürünler ve KDV oranları siparişten alınır; alıcıya göre e-Arşiv veya e-Fatura otomatik seçilir.
- 3Fatura iletilir: Fatura müşteriye e-posta ile gönderilir, pazaryerine de yüklenir.
- 4Stok ve cari güncellenir: Satış, stok ve cari hesaplara otomatik işlenir.
- 5Muhasebe aktarımı: Dönem sonunda faturalar mali müşavirinize toplu aktarılır.
Bu akışın kurulmasını sağlayan pazaryeri entegrasyonu, özellikle birden fazla pazaryerinde satış yapan işletmelerde günlük iş yükünü ciddi oranda azaltır.
İade ve iptal süreçleri
İadeler e-ticaretin günlük bir parçasıdır ve belgelendirilmesi dikkat ister. Bireysel müşteriden gelen iadelerde iade işleminin belgelenme şekli, kurumsal müşteriden gelen iadeden farklıdır. İade süreçlerinizi en baştan mali müşavirinizle birlikte kurgulamanız, dönem sonunda tutarsız stok ve KDV kayıtlarının önüne geçer.
Kargo ve fatura
Fatura sevkiyattan önce düzenlenip malla birlikte gönderiliyorsa ayrıca sevk irsaliyesi düzenlemeniz gerekmez. Faturayı sevkiyattan sonra kesiyorsanız irsaliye gerekir; brüt satış hasılatınız 10.000.000 TL'yi aştığında ise e-İrsaliye zorunluluğu gündeme gelir.
Sık yapılan hatalar
- 1Ciro 500.000 TL'yi aştığı hâlde 3 milyon TL eşiğini beklemek
- 2Müşterinin e-posta adresini almamak, faturayı iletememek
- 3Pazaryeri komisyon faturalarını muhasebeye işlememek
- 4Farklı pazaryerlerinde farklı KDV oranları tanımlamak
- 5İadeleri belgelendirmeden stoktan düşmek
KDV oranları ve ürün kategorileri
e-Ticarette aynı mağazada farklı KDV oranına tabi ürünler satılabilir. Pazaryerine ürün yüklerken tanımlanan KDV oranı, faturaya da doğrudan yansır. Bu nedenle:
- Her ürünün KDV oranını mali müşavirinizle birlikte doğrulayın
- Aynı ürünün farklı pazaryerlerinde farklı oranla tanımlanmadığından emin olun
- Kampanya ve indirimlerin faturadaki matrahı doğru düşürdüğünü kontrol edin
- Kargo bedelini müşteriden alıyorsanız faturada nasıl gösterileceğini netleştirin
Pazaryeri hakedişlerinin muhasebeleştirilmesi
Pazaryerleri satış bedelini komisyon, kargo ve hizmet bedellerini düşerek satıcıya öder. Bankaya gelen tutar ile kesilen faturaların toplamı bu yüzden birbirini tutmaz. Doğru muhasebeleştirme için:
- 1Satış faturalarınızı brüt tutar üzerinden kaydedin
- 2Pazaryerinin size kestiği komisyon ve hizmet faturalarını gider olarak işleyin
- 3Hakediş ödemelerini pazaryeri cari hesabıyla eşleştirin
- 4Ay sonunda pazaryeri ekstresi ile cari bakiyeyi karşılaştırın
| Kalem | Kaydı nasıl yapılır? |
|---|---|
| Müşteriye satış | Satış faturası (e-Arşiv veya e-Fatura) |
| Pazaryeri komisyonu | Pazaryerinin kestiği faturayla gider |
| Kargo bedeli | Kargo firmasının veya pazaryerinin faturasıyla gider |
| Hakediş ödemesi | Banka ile pazaryeri cari hesabı arasında mahsup |
Büyüyen satıcılar için yol haritası
| Aşama | Önerilen yapı |
|---|---|
| İlk satışlar | Ön muhasebe programı, düzenli fatura takibi |
| Ciro 500.000 TL'ye yaklaşırken | e-Fatura ve e-Arşiv geçiş hazırlığı, mali mühür veya e-imza |
| Birden fazla pazaryeri | Pazaryeri entegrasyonu ile otomatik faturalama |
| Yurt dışına satış | Gümrük, KDV istisnası ve döviz tahsilat süreçlerinin planlanması |
Yurt dışına satış yapmaya başladığınızda gümrük ve dış ticaret süreçleri devreye girer. Bu aşamada gümrükleme ve dış ticaret danışmanlığı, belgelerin doğru düzenlenmesini sağlar.
Üstat olarak nasıl yardımcı oluyoruz?
e-Fatura ve e-Arşiv kurulumunu pazaryeri entegrasyonu ile birlikte yapıyor, siparişlerinizin otomatik faturalanmasını sağlıyoruz. Durumunuzu ücretsiz analiz ile görebilir, pazaryeri entegrasyonu sayfamızda desteklenen platformları inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yayın tarihindeki mevzuata dayanır. Tutar, eşik ve süreler tebliğ ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir; işletmenize özel durum için uzmanımıza danışın.
