Şirket kurmak, doğru sırayla ilerlendiğinde sanıldığından çok daha hızlı bir süreçtir. Evraklar eksiksizse bir limited veya anonim şirket 3-7 iş günü içinde kurulabilir. Bu yazıda kuruluşun her aşamasını, aşamaların neden bu sırayla yapıldığını ve kuruluştan sonra atlanmaması gereken işlemleri anlatıyoruz.
Başlamadan önce: Kararlar
Kuruluş başvurusundan önce dört konuda net karar vermek, süreci hızlandırır:
- 1Şirket türü: Limited mi, anonim mi? Farkları limited mi anonim mi yazımızda anlattık.
- 2Unvan: Şirketin ticaret unvanı. Benzer unvanların bulunup bulunmadığı önceden kontrol edilir.
- 3Faaliyet konusu ve NACE kodu: Ana faaliyetinizi doğru tanımlayan NACE kodu; teşvikler, SGK prim oranları ve bazı izinler bu koda göre değerlendirilir.
- 4Sermaye ve ortaklık yapısı: Asgari sermaye limited şirkette 50.000 TL, anonim şirkette 250.000 TL'dir.
7 aşamada şirket kuruluşu
- 1Esas sözleşmenin hazırlanması: Şirket sözleşmesi MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden hazırlanır. Unvan, merkez adresi, faaliyet konusu, sermaye, ortaklar ve yönetim yapısı bu aşamada girilir.
- 2Sermaye ödemesi: Anonim şirkette nakden taahhüt edilen sermayenin en az %25'i tescilden önce bankaya yatırılır; kalanı tescili izleyen 24 ay içinde ödenir.
- 3İmzaların atılması: Kurucular ve yetkililer, ticaret sicili müdürlüğünde sözleşmeyi imzalar. Yetkililerin imza beyannameleri de bu aşamada hazırlanır.
- 4Tescil ve ilan: Ticaret sicili müdürlüğü şirketi tescil eder; tescil Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir. Şirket tüzel kişiliğini tescille kazanır.
- 5Vergi dairesi açılışı ve yoklama: Şirketin vergi kaydı açılır, vergi dairesi işyerinde yoklama yapar.
- 6Elektronik kimlik ve iletişim: Mali mühür, KEP adresi ve elektronik tebligat adresi başvuruları yapılır.
- 7e-Dönüşüm ve SGK: Kapsama giriyorsanız e-Fatura ve e-Defter kaydı; personel çalıştıracaksanız SGK işyeri tescili yapılır.
Bilgi: Sermaye şirketleri için KEP adresi ve elektronik tebligat adresi edinmek zorunludur. Bu adımları kuruluşla birlikte tamamlamak, ilk resmî yazışmalarınızın gecikmesini önler.
Kuruluş için gerekli belgeler
| Belge | Kimden? | Not |
|---|---|---|
| Kimlik belgeleri | Tüm ortaklar ve yetkililer | Yabancı ortaklarda tercüme ve onay gerekir |
| İşyeri belgesi | Merkez adresi için | Kira sözleşmesi veya tapu |
| Sermaye ödeme belgesi | Anonim şirkette | Banka dekontu |
| Esas sözleşme | MERSİS üzerinden | Sicil müdürlüğünde imzalanır |
| İmza beyannamesi | Şirket yetkilileri | Sicil müdürlüğünde veya noterde |
Kuruluştan hemen sonra yapılması gerekenler
Şirketin tescil edilmesi işin bitmesi değil, faaliyetin başlamasıdır. İlk ay içinde şu işleri tamamlayın:
- Banka hesabı: Şirket adına ticari hesap açın; ortakların kişisel hesaplarıyla şirket işlemlerini karıştırmayın.
- Muhasebe düzeni: Mali müşavirinizle defter düzenini, ilk beyanname takvimini ve fatura sürecini belirleyin.
- e-Fatura ve e-Defter: Kapsama giriyorsanız e-Fatura zorunluluğu yazımızdaki takvimi uygulayın.
- SGK: Personel çalıştıracaksanız işyeri tescilini ve sigortalı işe giriş bildirgelerini çalışma başlamadan önce verin.
- Teşvikler: Faaliyet alanınıza uygun KOSGEB ve SGK teşviklerini erkenden değerlendirin.
Sık yapılan hatalar
- 1Faaliyet konusunu çok dar yazmak ve ileride sözleşme değişikliğine ihtiyaç duymak
- 2Yanlış NACE kodu seçip teşvik veya prim oranı avantajını kaçırmak
- 3Merkez adresi için uygun olmayan bir işyeri göstermek ve yoklamada sorun yaşamak
- 4KEP ve elektronik tebligat adresini ertelemek
- 5Anonim şirkette kalan sermayenin 24 aylık ödeme süresini takip etmemek
Unvan ve faaliyet konusu seçiminde dikkat
Unvan, şirketin resmî adıdır ve sonradan değiştirmek ayrı bir sicil işlemi gerektirir. Seçerken:
- Şirket türünü belirten ibarenin (Limited Şirketi, Anonim Şirketi) unvanda yer alması gerekir
- Benzer unvanların varlığı önceden kontrol edilmelidir
- Faaliyet konusunu gösteren bir ibare, unvanın tanımlayıcı olmasını sağlar
- Marka olarak kullanmayı düşündüğünüz isim için ayrıca marka tescili değerlendirilmelidir
Faaliyet konusunu yazarken bugünkü işinizle birlikte önümüzdeki birkaç yılda yapmayı planladığınız işleri de kapsayan bir metin hazırlamak, ileride esas sözleşme değişikliği ihtiyacını azaltır.
Yabancı ortaklı şirketlerde farklar
Yabancı uyruklu ortakların bulunduğu şirketlerde süreç temelde aynıdır; ancak bazı ek adımlar vardır:
- 1Yabancı ortağın kimlik veya pasaport belgelerinin tercümesi ve onayı
- 2Türkiye'de vergi numarası alınması
- 3Yabancı tüzel kişi ortaklarda yetki belgelerinin onaylı tercümeleri
- 4Yabancı ortak şirkette çalışacaksa çalışma izni süreci
Bu adımlar nedeniyle yabancı ortaklı kuruluşlar, belgelerin hazırlanma süresine bağlı olarak daha uzun sürebilir.
Kuruluştan sonraki ilk 90 gün
| Zaman | Yapılacak iş |
|---|---|
| İlk hafta | Banka hesabı, mali mühür, KEP ve elektronik tebligat başvuruları |
| İlk ay | İlk fatura düzeni, muhasebe programı kurulumu, ilk beyanname takvimi |
| Personel alınacaksa | İşyeri tescili ve işe giriş bildirgeleri (çalışma başlamadan önce) |
| İlk 90 gün | Teşvik ve destek programlarının değerlendirilmesi, sözleşme ve sigorta düzenlemeleri |
İpucu: Kuruluş evraklarının (esas sözleşme, ticaret sicili gazetesi, imza sirküleri, vergi levhası) dijital kopyalarını tek klasörde toplayın. Banka, ihale ve teşvik başvurularında ilk istenen belgeler bunlardır.
Üstat olarak nasıl yardımcı oluyoruz?
Unvan ve NACE seçiminden tescile, vergi açılışından mali mühür, KEP ve e-Fatura kurulumuna kadar tüm kuruluşu tek dosyada yürütüyoruz. Yabancı ortaklı yapılar için yabancı şirket kuruluşu, genel bilgi için şirket kuruluş sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yayın tarihindeki mevzuata dayanır. Tutar, eşik ve süreler tebliğ ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir; işletmenize özel durum için uzmanımıza danışın.
